Migracións e Dereitos Culturais. Comunicación e Cultura de Paz

O encontro celebrado onte no Museo-Fortaleza San Paio de Narla, en Friol, marcou unha xornada pouco habitual dedicada a mirar de fronte o estado actual do acceso á cultura na nosa comunidade. Esta cita supuxo a apertura dos #Escoitadoiros, unha iniciativa estratéxica que o Consello da Cultura Galega (CCG) desenvolve este 2026 a través do programa Migracións e Dereitos Culturais: Comunicación e Cultura de Paz. A elección de Friol non foi casual, xa que este espazo posúe unha carga histórica e simbólica como museo pioneiro no traballo desde a interseccionalidade das desigualdades.

Baixo a mediación de Leonardo Ezequiel, a sesión articulouse como un dispositivo de escoita activa e diálogo horizontal onde profesionais da creación, a xestión, a comunicación e o asociacionismo compartiron reflexións sen rodeos sobre o que está a fallar hoxe en Lugo. Durante a xornada, traballouse en catro mesas arredor dunha idea común: o dereito fundamental a producir cultura, a contar e a formar parte dunha cidadanía plena. Esta metodoloxía responde á aposta do CCG por explorar formatos que incorporen novas voces e olladas, analizando como as comunidades migrantes e racializadas viven os seus dereitos culturais e identificando as barreiras ou violencias estruturais que impiden unha participación real.

As conclusións do encontro deixaron mensaxes claras sobre a necesidade de reducir a distancia entre as políticas públicas e as realidades vividas, subliñando que sen unha escoita coma a de onte non hai política cultural que funcione. Falouse da lingua como ponte ou muro, da importancia dos proxectos que xeran comunidade fóra do foco mediático e da urxencia de revisar como e quen nomea o fenómeno da migración. Como peche da xornada, realizouse unha práctica colectiva consistente na creación dun mapa vivo da provincia de Lugo. Este mapeado fixo visible a diversidade de persoas e proxectos que xa moven o territorio, reforzando a idea de que a cultura debe ser un piar da convivencia e a xustiza social.